Uwagi do projektu ustawy można wnosić w ramach trwających konsultacji za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.

Treść projektu ustawy

Projekt ustawy z dnia ……….. o zmianie ustawy o fundacjach oraz ustawy – Prawo o stowarzyszeniach

Art. 1. W ustawie z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz. U. z 2023 r. poz. 166) w art. 5 uchyla się ust. 1b.

Art. 2. W ustawie z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2020 r. poz. 2261) w art. 10 uchyla się ust. 1e.

Art. 3. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Uzasadnienie

1. Cel projektowanej ustawy

Celem projektu ustawy jest realizacja postulatu zawartego w petycji indywidualnej P11-97/24 wniesionej do Senatu w dniu 18 lipca 2024 r. Autor petycji postuluje uchylenie art. 10 ust. 1e ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach.

Przepisy ust. 1a–1e zostały dodane do art. 10 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach na mocy ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2. Regulacje te wprowadziły możliwość głosowania nad uchwałami z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej bez organizowania posiedzeń władz stowarzyszenia, a także możliwość organizowania posiedzeń władz stowarzyszenia z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej, podczas których mogą odbywać się obrady oraz głosowanie nad uchwałami.

Powyższe rozwiązania, zgodnie z art. 10 ust. 1e ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach, znajdują zastosowanie w przypadku wprowadzenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, o których mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Autor petycji wskazuje, że w aktualnej sytuacji nie jest możliwe korzystanie przez stowarzyszenia z regulacji wprowadzonej w okresie epidemii wirusa SARS-CoV-2, co utrudnia im bieżące funkcjonowanie i ma negatywny wpływ na aktywny udział w posiedzeniach w szczególności tych członków stowarzyszeń, którzy mają ograniczoną możliwość przemieszczania się. W ocenie autora petycji przyjęcie propozycji uchylenia art. 10 ust. 1e ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach ułatwi członkom stowarzyszeń wykonywanie ich uprawnień, przyczyni się do zwiększenia reprezentatywności organów stowarzyszeń oraz obniży koszty ich funkcjonowania.

Uwzględniając wskazaną wyżej argumentację, podjęto decyzję o przygotowaniu projektu ustawy zmierzającego do uchylenia przepisu art. 10 ust. 1e ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach. Jednocześnie, biorąc pod uwagę fakt, że podobna regulacja została sformułowana w ustawie z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach, przesądzono o dokonaniu stosownej korekty również w tej ustawie.

2. Różnice między obowiązującym a projektowanym stanem prawnym

W myśl aktualnie obowiązujących przepisów art. 10 ust. 1a–1d ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach, w przypadku gdy członkowie władzy stowarzyszenia wyrazili na to zgodę w formie dokumentowej, głosowanie poza posiedzeniami władz stowarzyszenia może odbywać się z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej (ust. 1a). Możliwość udziału w posiedzeniu władz stowarzyszenia przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej wskazuje się w zawiadomieniu o zebraniu, zawierającym dokładny opis sposobu uczestnictwa i wykonywania prawa głosu (ust. 1b).

Zgodnie z art. 10 ust. 1c wykorzystanie środków komunikacji elektronicznej w głosowaniach na posiedzeniach władzy stowarzyszenia odbywa się przy zapewnieniu co najmniej:

1. transmisji obrad posiedzenia w czasie rzeczywistym;
2. dwustronnej komunikacji w czasie rzeczywistym, w ramach której członek władzy stowarzyszenia może wypowiadać się w toku obrad;
3. wykonywania osobiście lub przez pełnomocnika prawa głosu przed lub w toku posiedzenia.

Wykorzystanie środków komunikacji elektronicznej w głosowaniach na posiedzeniach oraz poza posiedzeniami władz stowarzyszenia może podlegać odmiennym uregulowaniom, w tym ograniczeniom, określonym w statucie stowarzyszenia. Statut stowarzyszenia może również wprost wyłączyć możliwość stosowania powyższych przepisów w stowarzyszeniu (ust. 1d).

Zgodnie z art. 10 ust. 1e ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach wymienione wyżej regulacje stosuje się w przypadku wprowadzenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, o których mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Z kolei przepis art. 5 ust. 1a ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach przewiduje, że do korzystania ze środków komunikacji elektronicznej w głosowaniu władz fundacji stosuje się odpowiednio przepisy art. 10 ust. 1a–1d ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach. W myśl art. 5 ust. 1b ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach rozwiązania, o których mowa w ust. 1a, stosuje się w przypadku wprowadzenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, o których mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

W następstwie zaproponowanej nowelizacji zostaną uchylone przepisy art. 5 ust. 1b ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach oraz art. 10 ust. 1e ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach. W konsekwencji przestaną obowiązywać regulacje uzależniające możliwość korzystania ze środków komunikacji elektronicznej podczas posiedzeń i poza posiedzeniami władz fundacji i stowarzyszeń, w tym do przeprowadzania głosowań, od obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii.

Należy przy tym mieć na względzie, że wykorzystywanie środków komunikacji elektronicznej w głosowaniach na oraz poza posiedzeniami władz fundacji i stowarzyszeń będzie mogło podlegać odmiennym uregulowaniom, w tym ograniczeniom, określonym w statucie. Statut będzie również mógł wprost wyłączyć możliwość wykorzystywania środków komunikacji elektronicznej (por. art. 10 ust. 1d ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach).

W projekcie ustawy przewidziano standardowy 14-dniowy okres vacatio legis.

3. Skutki i wyniki konsultacji

Oczekiwane skutki społeczne, gospodarcze i finansowe oraz wyniki konsultacji są przedstawione w ocenie skutków regulacji. Nadesłane w ramach konsultacji opinie i uwagi są zamieszczone na senackiej stronie internetowej.

4. Oświadczenie o zgodności z prawem Unii Europejskiej

Przedmiot projektowanej ustawy nie jest objęty prawem Unii Europejskiej.

Źródła: 10-RPW-31808-2025