Olga Boznańska – malarka dusz

Olga Boznańska (1865-1940), "Autoportret", 1893 r. Źródło: Olga Boznańska, Public domain, via Wikimedia Commons Olga Boznańska (1865-1940), "Autoportret", 1893 r. Źródło: Olga Boznańska, Public domain, via Wikimedia Commons

15 kwietnia 1865 roku urodziła się Olga Boznańska – malarka dusz, której portrety intrygowały i niepokoiły, odsłaniając ludzką duszę. Decyzją Sejmu została patronką 2025 roku.

„Jakże tu teraz malować, kiedy pani Boznańska robi takie cudne obrazy?” – pytał Stanisław Wyspiański.

„Obrazy Boznańskiej należą do najważniejszych dzieł polskiego malarstwa modernistycznego i kanonu historii sztuki, a jej kariera stanowi przykład jednego z najwybitniejszych polskich sukcesów artystycznych na arenie międzynarodowej” – uzasadnili posłowie, ustanawiając 2025 Rokiem Boznańskiej.

„Dziewczynka z chryzantemami”, „Portret Paula Nauena”, „Bretonka”, „Autoportret z japońską parasolką”, „Imieniny Babuni”, „Kwiaciarki” czy „W oranżerii” – te obrazy Boznańskiej są dobrze znane miłośnikom malarstwa polskiego przełomu XIX i XX wieku. Styl, jak to bywa w przypadku wybitnych artystów, od razu jest rozpoznawalny.

Była przede wszystkim portrecistką – to właśnie portrety przyniosły jej największą sławę. Malowała głównie w pracowni, a częstym motywem jej obrazów są wnętrza pracowni lub widoki z okna.

Farbę kładła małymi dotknięciami pędzla i czekała, aż podeschnie. Metoda ta gwarantowała, że jej paleta nie będzie sprawiała wrażenia „brudnej” (mimo używania odcieni szarości i ciemnych brązów). Już w okresie pobytu w Monachium zrezygnowała z pokrywania gotowych obrazów werniksem.

Z czasem coraz częściej, zamiast na płótnie, malowała na lekko zagruntowanej tekturze. Dzięki temu uzyskiwała matowość, która pozwalała jej na wyrafinowane efekty kolorystyczne.

Otrzymała liczne ordery i odznaczenia, między innymi:

  • Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Polonia Restituta (10 listopada 1938)
  • Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1924)
  • Złoty Wawrzyn Akademicki (7 listopada 1936)
  • Kawaler Orderu Legii Honorowej (Francja, 1912)

Źródła: