Przetwarzanie danych osobowych pacjentów w celu kierowania do nich zaproszeń na badania przesiewowe jest związane z profilaktyką zdrowotną, dlatego takie działanie jest uzasadnione na podstawie art. 9 ust. 2 lit. h RODO. Stanowisko to przedstawił prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych Mirosław Wróblewski w odpowiedzi na pytania środowisk medycznych.

W piśmie do prof. Mariusza Bidzińskiego z Narodowego Instytutu Onkologii prezes UODO wyjaśnił, że zgodnie z tym przepisem dane szczególnych kategorii mogą być przetwarzane bez zgody pacjenta, jeśli jest to niezbędne do celów profilaktyki, diagnozy lub organizacji systemu opieki zdrowotnej. Zastrzegł przy tym, że przetwarzanie takich danych musi odbywać się pod nadzorem osób zobowiązanych do zachowania tajemnicy zawodowej.

Kwestia ta została również uregulowana w Kodeksie postępowania dla sektora ochrony zdrowia. Wynika z niego, że zgoda pacjenta nie jest wymagana, jeżeli przetwarzanie służy celom zdrowotnym – w tym profilaktyce, do której zalicza się m.in. zaproszenia na badania przesiewowe czy szczepienia zgodne z Programem Szczepień Ochronnych. Administrator może powoływać się na kodeks jedynie wtedy, gdy jest jego sygnatariuszem.

Prezes UODO zwrócił jednak uwagę na niedostosowanie przepisów dotyczących Internetowego Konta Pacjenta (IKP) jako narzędzia profilaktycznego. Choć ustawa o systemie informacji w ochronie zdrowia przewiduje dostęp pacjenta do informacji o profilaktyce i zdrowym trybie życia, to nie określa jednoznacznie sposobu ich przekazywania przez podmioty medyczne. W ocenie Prezesa UODO konieczna jest zmiana prawa, aby IKP mogło służyć także do wysyłania zaproszeń na badania.

W tym samym piśmie Mirosław Wróblewski odniósł się do przetwarzania danych pseudonimowych na potrzeby badań naukowych. Wskazał na potrzebę dostosowania krajowych regulacji do rozporządzenia 2025/327 w sprawie Europejskiej Przestrzeni Danych dot. Zdrowia, które umożliwia takie przetwarzanie w uzasadnionych i niezbędnych przypadkach. Zgodnie z art. 89 RODO konieczne jest wdrożenie środków technicznych i organizacyjnych gwarantujących zasadę minimalizacji danych. Prezes UODO już 1 września 2025 r. zwrócił się do Ministra Zdrowia o podjęcie działań legislacyjnych w celu stworzenia podstawy prawnej dla udostępniania danych medycznych zaszyfrowanych za pomocą „klucza kodującego” – tak, by odbiorca nie mógł ich zwrotnie odkodować, a podmiot udostępniający klucz ten zachowywał. Minister Zdrowia zadeklarował otwartość na współpracę z Urzędem, natomiast Prezes UODO oczekuje jeszcze na stanowisko Ministra Nauki.

Źródło: Czytaj więcej na Prawo.pl

DPNT.023.1667.2025 (PDF, 166 KB) https://uodo.gov.pl/pl/138/4126