Nowe przepisy unijne zobowiązują Polskę do powołania niezależnej instytucji fiskalnej, która ma rozpocząć działalność w 2026 roku. Pomysł ten wywołał sprzeciw partnerów społecznych – Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych protestuje, wskazując, że nowa rada fiskalna może uszczuplić kompetencje Rady Dialogu Społecznego. Poniżej podstawy prawne i najważniejsze głosy.

W dniu 30 kwietnia 2024 r. weszły w życie przepisy dyrektywy Rady (UE) 2024/1265 z 29 kwietnia 2024 r., zmieniającej dyrektywę 2011/85/UE w sprawie wymogów dla ram budżetowych państw członkowskich (Dz.Urz. UE L z 2024 r. poz. 1265). Zgodnie ze znowelizowaną dyrektywą państwa członkowskie mają obowiązek utworzenia niezależnych instytucji fiskalnych (Independent Fiscal Institution, IFI) – ciał eksperckich, które mają przyczyniać się do poprawy jakości i efektywności zarządzania finansami publicznymi.

Do 29 kwietnia 2024 r. obowiązek ustanowienia IFI dotyczył wyłącznie państw strefy euro i wynikał z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 473/2013 z 21 maja 2013 r. w sprawie wspólnych przepisów dotyczących monitorowania i oceny projektów planów budżetowych oraz zapewnienia korekty nadmiernego deficytu w państwach członkowskich należących do strefy euro (Dz.Urz. UE L z 2013 r. Nr 140, s. 11).

Źródła:

• D20250039 (PDF)
• OJ_L_202401265_PL_TXT (PDF)
• ISAP – ustawa
• Legalis – Rada fiskalna rozpocznie działalność od 2026 r.
• EUR-Lex – dyrektywa
• OPZZ – protest przeciwko nowej radzie fiskalnej kosztem kompetencji RDS